Paris'in kuzeyindeki Champagne bolgesinin, kiymetli saraplik uzumleri olan Chardonnay, Pinot Noir ve Pinot Meunier uzumlerinden yapiliyor. En siradani bile en az 1,5 yil, belli rekolte urunu olani ise uc yil mahzenlerde dinlendiriliyor.
Sampanya tabii ki diger saraplardan daha hafif icimli...Ama bu bir kusur degil, zaten arzulanan bir ozellik. Bunu saglayabilmek icin de diger saraplardan farkli olarak uzum salkimlari degirmene girip sap ve tane olarak ayrilmadan,butun salkimlar halinde sikiliyor. Bu islem o denli hafif yapiliyor ki, sap aciligi siraya gecmiyor. Dort ton uzumden, sadece 2,5 ton sira aliniyor sampanya icin...Sira randimani en dusuk sarap bu yuzden sampanya.
Ama sap ve cekirdek buruklugu siraya hic gecmedigi icin de, icimi cok hafif oluyor. Sampanyanin kahvaltida bile icilebilen tek icki olusunun sirri, burada. Siz hic beyaz sarap ikram edilen bir brunch gordunuz mu?
******
Disisleri Bakanligi'nin uzun yillar Protokol Genel Mudurlugu'nu yuruten Buyukelci Sefik Fenmen, Danimarka buyukelcisi oldugu yillarda sofistike bir sarap meraklisi olarak dunyanin en iyi baglarini, en saygin satolarini gezmis, sahipleriyle en guzel saraplarini tatmis...
Yine boyle bir gun, Burgonya'nin efsanevi sarabi Romanee-Conti'nin sahiplerinin verdigi bir davette, ikram edilen sampanyanin esmer renkli oldugu ve pek kopurmedigi dikkatini cekmis. Zaten sampanya da beyaz sarap bardaklarinda sunulmus.
Davet sahibine, 'Bu, degisik bir tur sampanya galiba' diyecek oldugunda, duayen sarap ureticisi Henri Leroy'dan su cevabi almis:
'Mosyo Fenmen, o 'fisss' diye kopuren sampanyalar, turistler icindir. Gercek sampanya, su anda yudumladiginizdir. Belli bir rekoltenin urunu, yillanmis bir sampanya, bir 'buyuk sarap'tir ve biz de ona sapka cikaririz.'
Dunyanin buyuk bolumu sampanyayi gazli bir hafif sarap, ucari ve fazla ciddiye alinmamasi gereken bir kutlama ickisi olarak taniyor ama sampanyanin kopuklerinin arkasinda Henri Leroy'nun belirttigi gibi degerli bir sarap yatiyor.
******
Sampanya farkli yemeklerle uyum saglayabiliyor. Sadece Chardonnay uzumlerinden yapilmis 'Blanc de Blancs' sampanyalar, limonsu cesnileri ve diri asiditeleriyle, balik yemeklerine iyi uyuyor. Siyah uzumlerden yapilan 'Blanc de Noirs'lar ise kumes hayvanlarindan ordek etine kadar genisleyen bir yelpazeyi basariyla tasiyor.
istakoz, havyar gibi kuvvetli deniz urunleriyle de, 'govdeli' denilen zengin yapili sampanyalar eslesiyor.
Sayet kuzu ya da korpe dana eti yiyecekseniz, onun da eslikcisi roze sampanya. Su siralar, Avrupa ulkelerinin iddiali restoranlarinda,sampanyayla baslayip yine sampanyayla suren ve sona eren yemekler yaygin bir moda.
Ama bunun keyfini cikarabilmenin de bir sirri var: Sampanyanin gazindan biraz kurtulmak...
Mideyi sisiren gazdan kurtulmanin bir yolu, sampanyayi bir karafa aktarmak ve kopugunu boylece azaltmak.ikinci yolu ise, onu flut kadehlerde degil, daha genis hazneli beyaz sarap kadehlerinde sunmak. Turkiye'de bulunan ornekler arasindan aperitif olarak onerim Henkell'in cok uygun fiyatli Blanc de Blancs'i olacak.
Balikli bir giris yemegi icin ise bir italyan kopuklusu, Carpene Malvolti Prosecco yudumlanabilir. Daha guclu deniz urunleriyle, devreye Taittinger veya Cattier sampanyalari girmeli. Ne yazik ki kaliteli bir roze sampanya veya kopuklu sarap yok, o yuzden kirmizi eti atlamalisiniz.
Yilbasinda saat 24.00'u vurdugunda ise, kendinizi sampanyanin en seckin isimlerinden bir Moet&Chandon veya Bollinger'le simartabilirsiniz. Sampanyanin pahali oldugunu hatirlatanlara ise, ic piyasada aslinda devletten iri bir vergi kazigi yendigini, en iyi sampanyalarin havalimani gumruksuz magazalarinda iyi bir sise Turk sarabi fiyatina, 20 avro civarina satildigini hatirlatabiliriz...
